vrijdag 13 maart 2015

Infographic Congres 2015: Infographics Are here (deel 1)

Vandaag (13 maart 2015) was het achtste Infographic Congres in het Figi Theater in Zeist. Op het programma staan een keur aan visualisators in brede zin. Er komen veel mooie graphics en visualisaties voorbij en zo nu en dan een voorbeeld van hoe het niet moet. Je pikt er op zo'n dag toch altijd weer wat mooie ideeën en inzichten uit. Goed voor de inspiratie! Hier een korte impressie.

De aftrap - keynote - wordt gegeven door de Galiciër Xaquín González Veira, nu editor bij The Guardian Visuals en eerder actief als visualisator bij National Geographic en New York Times. Het kan aan het vroege tijdstip hebben gelegen, maar het voornaamste wat me is bijgebleven zijn de mooie foto's van overheerlijke Galicische gerechten en een smakelijk filmpje van de bereiding van een soort paella met konijn. Dat is ook niet erg, want ja: dit was natuurlijk een metafoor voor hoe infographics bij voorkeur tot stand dienen te komen. Gooi wat bij elkaar, laat het sudderen, maak gebruik van wat je tot je beschikking hebt en laat het er smakelijk uitzien.

Erwin Slaats van LekkerOntwerpen is met zijn meer inhoudelijke verhaal en minder hippe visualisaties een vreemde eend in de bijt, alhoewel de kortstondige rode draad van lekker eten wel kortstondig gevierd blijft. Hij houdt een verhaal over de aronskelk, een plant die wereldwijd een zeer belangrijke voedselbron is, van Latijns-Amerika, Afrika, Azië tot aan Australië toe. Ik ken de aronskelk wel van de toko onder de naam yam. Visualisaties en de powerpoint-1.0-achtige presentatie zijn niet bepaald top, maar ach, je leert er wel wat van. Bijvoorbeeld dat we het voor de wereldvoedselvoorziening in de toekomst wellicht van de aronskelk moeten hebben, want in tegenstelling tot rijst, aardappels en graan kan hij wel tegen storm, natheid en barstig weer in het algemeen. Ik ga met vooruitziende blik wat aronskelkrecepten uitproberen binnenkort.

De globe als labour of love
Een beetje off track, maar ook een globe is een visualisatie. Als geograaf ben ik atlas- en globefetisjist, dus deze bijdrage van Peter Bellerby - helaas in de vorm van een niet bepaald sterk interview - is zeker aan mij besteed. Eigenlijk geeft onderstaand filmpje - dat ook getoond wordt - precies weer wat er allemaal komt kijken bij het uitermate precieze en nog steeds zeer ambachtelijke vak van het globe maken. Indrukwekkend met hoeveel toewijding iedereen daar aan de globe werkt. Helaas zijn ze redelijk aan de prijs. De kleinste is 1000 euro, en ik weet niet eens of daar het houten voetje bij zit waarop de bol zo lekker soepel ronddraait.
    

De man achter Herman de Scherman
Dennis Sibeijn van Damn Engine doet vele visualisaties voor allerlei programma's van de NOS. Er komt een hele trits aan bekende voorbeelden voorbij. Ook is hij de man die de visualisaties van de verkiezingen bedenkt en uitvoert. Je kunt hem dus met recht zien als de man achter Herman de Scherman.

Wat kunnen we met de verkiezingen van volgende week verwachten? Wel, gestyleerde weinig-dimensionale balkjes in plaats van de staaf-in-staafweergave waarin de uitslagen per gemeente worden getoond en vergeleken met de vorige verkiezingen. Ook is het hele Eerste Kamergebouw door de 3D-machine gehaald, waarin de zetelverdeling prachtig kan worden gevisualiseerd. En nog een insidersnieuwtje: de nieuwe Herman de Scherman hoeft helemaal niet te swappen om naar een volgende scherm te gaan. Hij hoeft alleen maar sector 3 van het scherm te activeren, maar ja, swappen staat veel dynamischer. Een leuk kijkje in de verkiezingskeuken!

   
Infographics: de verzamelde werken
Sandra Rendgen heeft voor Taschen twee indrukwekkende verzamelaars met infographics uitgebracht. Ze is auteur en redacteur van Information Graphics (2012) en Understanding the World (2014) en geeft een aardige bloemlezing van mooie, interessante en minder goed gelukte infographics.

Ze benadrukt het niet te onderschatten belang van de context voor een infographic ('My mantra? Context, context, context!'). Ze gelooft verder niet dat infographics in een oogopslag helderheid geven over hun onderwerp ('At one glance? I don't think so'). Dat denk ik ook altijd als ik van die zoekplaatjes voorbij zie komen. Veel infographics zijn zo ingewikkeld en bevatten zo veel informatie dat je er eerder een uur voor nodig hebt om alles op je te laten inwerken en te doorgronden dan een oogopslag. Fijn dat de deskundige dat ook vindt. Tijd voor eenvoudiger infographics onder het motto: more is less?

In het Figi Theater valt ook nog te genieten van The History of Infographics. Hier een paar aardige voorbeelden:



zaterdag 28 februari 2015

Vilnius: een wandeling langs socialistische architectuur

In februari ben ik naar Vilnius geweest, de hoofdstad van Litouwen. De andere Baltische staten bezocht ik al eerder. Vilnius is een mooie en prettige stad om te verblijven. Een prachtig historisch centrum en goede restaurants, musea, ateliers, koffie- en biertenten te over. Een stad - zoals in de hele regio - met heel veel geschiedenis. Wellicht té veel.

In Vilnius heb ik gedaan wat ik meestal doe als ik in een buitenlandse stad ben: rondlopen zonder al te duidelijke doelen. Je komt genoeg moois, interessants en lelijks tegen. Door af te wijken van de route langs de historische hoogtepunten krijg je een veel betere indruk van het land dan wanneer je blijft hangen in die prachtig gerestaureerde binnenstad. Als je dat laatste doet krijg je het idee dat het hartstikke goed gaat met Litouwen, dat het land modern en rijk is. Dat is toch niet het geval. Of in ieder geval: niet iedereen deelt daar in mee.

Kulturpalast
Als je rondloopt in steden van de landen die deel uitmaakten van de voormalige Sovjet-Unie of haar satellietstaten dan kom je vroeg of laat - meestal vroeg - een Kulturpalast, cinema, monument voor de bevrijders of Plattenbauflat tegen. Relicten uit de socialistische periode. Daarin zijn verschillende varianten te onderscheiden, want ook de socialistische architectuur ontwikkelt zich en staat niet geheel los van wat er wereldwijd gebeurt in architectuurland.
De socialistische architectuur staat niet bekend om zijn fijnzinnige bouwstijl - een substroming wordt zelfs brutalistische architectuur genoemd - maar er zijn ook meer verfijnde staaltjes van architectuur met prachtige reliëfs en details.

Concert- en sporthal van Vilnius: brutalistische architectuur 
Wat moet je met al dat beton?
Zoals op elke vakantie heb ik ook in Vilnius veel foto's gemaakt (zie Google foto's). Thuisgekomen heb ik op het wereldwijde web de gemaakte wandelingen gereconstrueerd en de achtergronden opgezocht van de gebouwen die ik heb gezien. Google translate was erg behulpzaam hierbij! Al doende kwam er meer en meer interessante informatie naar boven over Vilnius als hoofdstad van de Sovjet-Republiek Litouwen en na de onafhankelijkheid. Bijvoorbeeld het gebouw op de foto, een opknapperd van jewelste. Dit monumentale imponerende gebouw uit de brutalistische school blijft behouden, zo blijkt uit nieuwsberichten uit februari van dit jaar. Het wordt gerenoveerd en de hoe dan ook concert- en sporthal krijgt een nieuw leven als evenementen- en beursgebouw. Ik denk dat er nog wel honderden tonnen asbest verwijderd moeten worden, en dat ze de planning niet gaan halen en dik over budget heen gaan (deels EU-geld), maar toch.

Voor andere voormalige publieke gebouwen is de toekomst minder duidelijk. Investeerders willen ze graag afbreken - zeker bij centrale ligging - om er dure appartementen voor in de plaats te zetten. Dat leidt vaak tot protest van architecten en het grote publiek. Want het is weliswaar een lelijk Sovjet-gebouw, maar wel 'ons' lelijke Sovjet-gebouw. Een landmark, en bovendien vol van herinneringen, want "in die cinema heb ik mijn eerste vriendinnetje gezoend." Interessant voor nog veel meer onderzoek!

De binnenstad lag bijna plat
Het is sowieso een wonder dat niet een veel groter deel van het historisch centrum is afgebroken en vervangen door Chroetsjova's, de uniforme flatblokken die onder Chroetsjov de norm waren. De lobby van een groep architecten leidde er toe dat uiteindelijk een satellietstad met torenflats is gebouwd in Lazdynai als alternatief voor afbraak van het centrum en plaatsing van Plattenbau aldaar. Die mensen verdienen een standbeeld. In het centrum!

Gezellig wandelen langs socialistische architectuur
Locatie van en achtergrondinformatie over opvallende gebouwen en objecten uit de socialistische tijd zijn opgenomen in onderstaande kaart. In drie wandelingen kunnen (bijna) al deze plekken worden bezocht. Als je nog plannen hebt voor een stedentrip, vergeet dan Vilnius niet als mogelijke bestemming. En als je van socialistische architectuur houdt, gebruik dan deze kaart. Klik op de icoontjes voor meer informatie over de gebouwen. Wellicht ten overvloede: openen de kaart in Google Maps voor het beste resultaat!  

zaterdag 21 februari 2015

Bescherming Syriërs in Europa

Update van de aantallen asielaanvragen van Syriërs in Europa. Met alle eerste asielaanvragen van de eerste tien maanden van 2014 en beslissingen op asielverzoeken in de eerste drie kwartalen van 2014.

zondag 15 februari 2015

Zuilen: wat werd wanneer gebouwd?

In deze kaart zijn bouwblokken en huizen gegroepeerd naar bouwjaar. Welke delen zijn na de annexatie door Utrecht gebouwd? Wat is de oudste bebouwing? Hoe liep de oorspronkelijke grens van de gemeente Zuilen? Deze kaart laat het zien.

Ik ben vanaf mijn eigen huis begonnen; er wordt nog aan de kaart gewerkt!



maandag 2 februari 2015

Bescherming in Nederland

De IND Asylum Trends van december 2014 is uit. Daarmee zijn de cijfers over asielaanvragen in Nederland voor 2014 compleet. De publicatie geeft ook cijfers over gezinshereniging, alleenstaande minderjarige vreemdelingen en Europa. Ik heb ze hier verwerkt in een overzichtelijke Infogr.am. 

dinsdag 20 januari 2015

Plakraster

In een grijs verleden studeerde ik sociale geografie. Een van de basisvakken bij de opleiding was - en is waarschijnlijk nog steeds - cartografie. Dat werd - en wordt waarschijnlijk nog steeds - gegeven door dhr. Ormelink Jr. Die naam ken je waarschijnlijk van de Grote Bosatlas die op de middelbare school gebruikt werd in de aardrijkskundeles.

Bosatlas
Bij vrijwel elke repetitie of overhoring kregen we vragen waar je voor de beantwoording de Bosatlas nodig had. Omdat er verschillende edities in omloop waren, werden er doorverwijslijstjes gebruikt waarin je kon aflezen waar figuur 127c uit editie 48 te vinden was in editie 47.

Muur verplettert atlas
In 1988 kwam de zeer speciale vijftigste editie uit. Nog nooit kon een atlas zo snel de prullenbak in. In 1989 viel de Muur en snel daarna donderde het hele oostblok in elkaar. Ook de Sovjet-Unie werd onttakeld, waardoor een enorm aantal nieuwe landen ontstonden. Arme kinderen van na 1991: die moesten ineens én Estland, én Slovenië, én Tadzjikistan, én Slowakije er bij leren, met hoofdstad en al.

Edel handwerk
Ik denk dat ik bij een van de laatste lichtingen zat - gestart in 1989 - die bij de praktijklessen cartografie nog heeft gewerkt met plakrasters en tekenpennen. Bij het maken van kaartjes en grafieken zat je boven een lichtbak te klunsen met liniaal, gradenboog, tekenpennen, snijmesjes en plakrasters.

Staven en taarten
Voor staafdiagrammen moest je uitrekenen wat de lengteverhouding was van de staven, waarna je met altijd vlekkende tekenpennen aan de slag kon. Voor taartdiagrammen werd met de gradenboog gewerkt en veel gerekend met pi.

Als dit raamwerk stond dan moest in elk vlak van elke staaf een plakraster worden ingeplakt dat correspondeerde met de eveneens met de hand gemaakte legenda. Plakraster 'overdwars gestreept' was olie, plakraster 'boogjes' was steenkool, plakraster 'diagonaal gestreept' was gas, enzovoort. Na twee uur knutselen had je een prachtige visualisatie van de ontwikkeling van de energiebehoefte in Nederland sinds de Tweede Wereldoorlog.

Creatie en meditatie
Het was een welhaast meditatief gebeuren. Het is geen wonder dat er tegenwoordig kleurboeken voor volwassenen zijn waarin ze ook met het verstand op nul aan hun fijne motoriek kunnen werken.

Bij het maken van kaart of diagram was het zaak om alles vooraf goed te overdenken en daarna zorgvuldig te werken. Een rekenfout en je werk was voor niks. Als de legenda niet overeen kwam met het daartoe bestemde vlak in de staaf kon je opnieuw beginnen. Eerst denken, dan doen. Niet zo maar iets maken, gewoon, omdat het kan en het er toch wel tof uit ziet. Een goede leerschool! 

Amerika volgens Mak